عرفه نهمین روز از ماه ذی‌الحجه است. حاجیان در این روز با حضور در صحرای عرفات مناسک حج را آغاز می‌کنند. این حضور به قدری اهمیت دارد، که اگر کسی در ساعات تعیین شده، این مکان را ترک کند یا نتواند خود را به آنجا برساند، حجش نا‌تمام است و باید قضای آن را در سال بعد به جا آورد. اما اعمال عرفه چیست که چنین اهمیتی دارد؟

عرفه روز کسب معرفت، زدودن زنگارهای قلب، اعتراف به گناهان نزد خداوند و تقاضای توبه است. راز و نیاز با خدا در این روز به ما چنان قدرتی می‌دهد، که می‌توانیم عزم خود را برای کسب توفیقات الهی جزم کنیم و با غلبه بر سیاهی‌ها به سوی نور پیش برویم، به همین دلیل نام دیگر روز عرفه روز نیایش است.

با سیری در کتاب‌های تاریخی و روایی در می‌یابیم، مهم‌ترین دلیلی که روز نهم ذی‌الحجه را عرفه نامیده‌اند، رسیدن به هدف نهایی خلقت یعنی کسب معرفت است. عرفه روزی است که باید با کنکاش در وجود خود و شناخت خویش به شناخت حقیقت وجود خود برسیم. به عبارتی عرفه مهم‌ترین روز برای انسان‌شناسی و در پی آن خداشناسی است؛ زیرا تنها از گذرگاه خودشناسی است که به توحید می‌رسیم.