تاسوعا عنوان روز نهم ماه محرم است که شیعیان آن روز را به حضرت عباس بن علی(ع) منسوب می‌دانند و همانند عاشورا به سوگواری و بزرگداشت آن می‌پردازند.تاسوعا در فرهنگ شیعی، به سبب رخدادهای روز نهم محرم سال ۶۱ق در کربلا، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و این روز در ایران و برخی کشورهای دیگر از تعطیلات رسمی به شمار می‌رود.

بنابر گزارش‌های تاریخی، در روز تاسوعا شمر بن ذی‌الجوشن همراه با چهار هزار نفر وارد کربلا شد و نامه‌ای از عبیدالله بن زیاد خطاب به عمر بن سعد آورد. در این نامه از عمر سعد خواسته شده بود که امام حسین(ع) را به بیعت وادار کند و در صورت امتناع، با ایشان بجنگد؛ همچنین در صورت سرپیچی از فرمان، فرماندهی سپاه از عمر بن سعد، به شمر واگذار می‌شد.عمر سعد پس از دریافت نامه، بر اجرای دستور ابن‌زیاد تأکید کرد و شمر را فرمانده پیاده‌نظام سپاه خود قرار داد.

به گفته مورخان، در همین روز، شمر و عبدالله بن ابی‌المحل، برادرزاده ام‌البنین(س)، برای فرزندان ام‌البنین(س) امان‌نامه‌ای از عبیدالله بن زیاد دریافت کردند. براساس گزارش‌ها، این امان‌نامه به حضرت عباس(ع) و برادرانش عرضه شد، اما آنان آن را نپذیرفتند.در برخی از گزارش‌های تاریخی آمده است آنان ابتدا پاسخی ندادند، اما به دستور امام حسین(ع) با شمر گفتگو کردند. شمر آنان را به پذیرش امان‌نامه فراخواند، ولی حضرت عباس(ع) و برادرانش ضمن رد آن، اعلام کردند که امان‌نامه‌ای را که برای آنان باشد، درحالی‌که امام حسین(ع) از آن محروم است، نمی‌پذیرند و امان‌نامه شمر را نکوهش کردند.

پس از رد امان‌نامه، سپاه عمر سعد برای آغاز نبرد آماده شد. در این هنگام عمر سعد سپاهیان خود را به جنگ فراخواند. با آشکار شدن نشانه‌های آغاز درگیری، حضرت زینب(س) موضوع را با امام حسین(ع) در میان گذاشت و امام(ع) حضرت عباس(ع) را مأمور کرد تا علت تحرک سپاه دشمن را جویا شود. حضرت عباس(ع) به‌همراه گروهی از یاران امام(ع) نزد سپاه عمر سعد رفت و دریافت که آنان مأمور به بیعت گرفتن یا آغاز جنگ هستند.

امام حسین(ع) از طریق حضرت عباس(ع) درخواست کرد که جنگ تا روز بعد به تأخیر افتد تا آن شب را به نماز، دعا و تلاوت قرآن بپردازند.^[۱۶] این درخواست پذیرفته شد و نبرد به روز عاشورا موکول گردید.^[۱۷] همچنین در روایتی از امام صادق(ع) آمده است که در این روز خیمه‌های امام حسین(ع)، خاندان و یاران ایشان در محاصره قرار گرفت.